Skip to main content

Dosya Sistemleri

Dosya içinde veri saklayan bellekteki bir alandır.

Dosya oluşturma = Belleğin bir alanını sınırlandırma demektir(çerçeveyi çizmek).

Özellikleri?

İsim, tür, boyut, yetkilendirme, adresi, kullanıcısı

  • Hangilerini değiştirirsek dosya bozulmaz? İsim,yetkilendirme
  • Hangileri verinin özellikleridir? Türü,boyutu

Neden Dosya Sistemlerine Gereksinim Var?

  • Veri saklamak, kaydetmek, rahatça erişebilmek için
  • Multiprocessing olduğu için (file, memory, process management hepsinin cevabı aynı)

İsimlendirme

Her ismi her dosyaya veremeyiz. (CON,COM1,NUL,PRN,LPT1,AUX)

İsimlendirme kuralları işletim sistemlerine bağlıdır. Karakter duyarlı veya duyarsız olabilir.

1-8 karakter uygun kabul edilir ama 255 karaktere kadar destekler.

Uzantı (Extensions)

3,4,2 harften oluşan kısaltmadır.

Dosyanın hangi programla üretildiği ya da hangi programla çalıştırılabileceği hakkında bilgi verir.

Dosyanın türü yoktur. İçerdiği bilginin türü vardır.

Linux ve Unix sistemler uzantıları dikkate almaz.

Windowsta sistem(komut) dosyaları(.dll) ve düzenli dosyalar vardır. Linuxta karakter dosyaları ve log dosyaları vardır.

Yapısı

Dosya özellikleri heder tarafında içeriği object tarafında tutulur.

Erişim

Sıralı erişim(sequential access), Rastgele erişim(random access)-daha hızlı.

  • Dosya işlemlerinde saydığımız bu özelliklerin her biri ayrı ayrı unique değildir ama beraber kombinasyonları uniquedir.

Directories (Dizinler/Klasörler)

Tek bir directory tüm dosyaları içerir = root.

Yol İsimlendirmesi

Mutlak (Absolute): Tüm yolu yazıyoruz.

Göreceli (Relative): Çalıştığımız klasörün içindeysek sadece adını yazıyoruz.

Her bir directoryde 2 özel yapı bulunmaktadır.

  • .(nokta) : Şu anda üzerinde çalışılan directorye işaret etmektedir.
  • ..(iki nokta):Bir üst seviyedeki directorye (parent directory) işaret etmektedir.

Dosyalama

Bir dosyanın bu yapı üzerinde nerede bulunduğunun bilinmesi gerekir.

Verileri kolay bir biçimde adresleyebilmek için clusterlar(blok,küme) var.

Clusterları çok büyük ya da çok küçük boyutlarda tercih etmiyoruz. Belirli boyutlarda tercih ediyoruz. Eğer blok boyutunuz büyükse veri hızınızın büyük ama kullanılan alanın az olduğu anlamına gelir.

Doğru disk bloklarını bulmak için ;

Contiguous Allocation

Arka arkaya yerleşen bir tahsis yöntemi. Uygulaması kolaydır. Hızlı bir şekilde gerçekleşir. Ancak fragmentasyon olabilir. Arada boşluklar kalmış ya da büyük bir komut alanına küçük bir dosya yerleşmiş olabilir.

Bağlı Liste Tahsisi(Link list)

Bir elemanın kendinden sonraki elemanı işaret etmesi. Çift bağlı liste geridekinide işaret eder. Yerleştirme çok kolaydır. Daha yavaş ilerleyebilir. Verimliliği daha yüksektir.

Dosya Yerleşim Tablosu (FAT)

Bağlı liste yerleşim bilgileri belleğe yerleştirilir.

Avantajları:

  • Rastgele olarak hızlı bir şekilde erişilir.
  • Disk üzerindeki bloklardan bir tanesi kaybolsa dahi dosyanın geri kalanına konumlanılabilir.
  • Tekli disk bloğunu tamamen kullanır.

Dezavantajı

  • FAT bellekte ekstra yer kaplar.

I-Nodes

  • Index düğümleri her bir dosya ile ilişkilendirilir. (Dosyalara referans ederler)
  • Verilen bir i-node ile dosyanın bütün bloklarını bulmak mümkündür.

Dosya Yerleştirme Sistemleri

Dosyaların haritasını tutar. Bu haritada ; dosyaların adresleri, boyutları, türleri, uzantıları, belleğin hangi alanlarının boş hangi alanlarının dolu olduğu, fragmentation yapılacaksa nasıl bir dizayn yapılması gerektiği bulunur.

FAT(File Allocation Table)

Daha amatör, daha az yer kaplar, daha eski işletim sistemlerinde kullanılabilir (16 ve 32 versiyonları vardır)

8.3 isimlendirme kuralı vardır(8 isim 3 uzantı), isimlendirmede bazı özel karakterleri kullanamayabiliriz.

Karakter hassasiyeti yoktur. Bazı dosya isimlerini kullanamayız.(COM1 vs)

Silinen dosyaları geri alabiliyoruz.

NTFS(New Techonology File System)

Şifreleme var.

İsimlendirmeyi 255 karaktere kadar uzayabilir.

Cluster boyutu küçüktür yani yer kaybı azdır. Bu yüzden dağınıklıktan etkilenmez fragmentasyondan vs.

FAT’den daha gelişmiş.

Büyük disk alanlarına izin verir.

NTFS FAT’i destekler ama FAT NTFS’i desteklemez.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir